Rat

Ratten zijn knaagdieren die behoren tot de familie van de muisachtigen. Onze tamme rat is de gedomesticeerde vorm van de wilde bruine rat. Ratten zijn intelligent: u kunt ze bijvoorbeeld zindelijk maken of leren om op uw schouder te zitten. In het algemeen zijn ratten vriendelijke dieren die de verzorger niet bijten. Als u overweegt om een rat als huisdier te kopen, is het belangrijk dat u zich van tevoren goed laat informeren.

Huisvesting

Ratten zijn van nature gewend om in groepjes te leven. Het is dan ook goed om ze tenminste met één soortgenoot te vestigen. Ratten slapen tegen elkaar aan, eten samen, poetsen elkaar en spelen samen. Maar let op dat u geen mannetjes en vrouwtjes bij elkaar zet, de kans is dan groot dat het vrouwtje zwanger wordt. Ratten zijn ondernemende dieren en houden van klimmen en spelen.

Wat voor kooi?
Het is slim om een kooi te kopen van tenminste 80 x 40 x 70 centimeter (breedte x diepte x hoogte) voor twee ratten. Een kooi met verdiepingen is heel erg leuk voor de rat, dan kan hij lekker klimmen. Het hangt altijd af van de hoeveelheid ratten hoe groot de kooi moet zijn. Een grotere kooi zal minder snel vies worden, en een groot voordeel daarvan is dat die minder snel zal gaan ‘stinken’.
De traliekooi zelf bestaat bij voorkeur uit een lage onder bak, met daarop een bovenkant van tralies, zodat er geen urineluchtjes kunnen blijven hangen. Let er wel op dat de tralies knaagbestendig zijn. Een groot voordeel van de tralies is dat er veel klimmogelijkheid is, en het is makkelijk om speeltjes op te hangen. U kunt de kooi ook gemakkelijk schoonmaken.
U kunt ook kiezen voor een aquarium met traliedeel. Dit bestaat uit een oud aquarium of een andere glazen bak, gecombineerd met een traliegedeelte. Hierdoor creëer je voldoende ventilatie en klimmogelijkheid. Het is ook makkelijk om er buizen en hangmatten in te maken. Let wel op dat door het gewicht van de bak, de bak wat moeilijker schoon te maken zal zijn.  Kijk bij een oud aquarium uit voor de achterwandjes, die kunnen mogelijk schadelijk zijn voor de ratten.
Sommige mensen vinden het leuk om zelf een eigen kooi voor de rat te maken, dit is ook een mogelijkheid. Houdt er dan rekening mee dat de rat een knager is. Zorg ervoor dat hij niet aan de randen kan knagen, dit kunt u doen door houten hoeken af te werken met ijzeren latten. En een nadeel van hout is dat de urine erin trekt. U kunt het bijvoorbeeld waterafstotend maken.
Plaats de kooi niet in de tocht, direct in de zon of naast de verwarming.

Ongeschikte kooien
Ongeschikte kooien zijn te kleine kooien, of de zogenaamde ‘laboratorium bakken’.
De luchtwegen van de rat zijn erg gevoelig. Een kooi met hoge plastic wanden is daarom ongeschikt, urinedampen kunnen dan niet weg en tasten de luchtwegen aan.

Bodembedekking
De bodembedekking moet daarom ook stofvrij zijn en mag geen schadelijke dampen afgeven. U kunt dan bijvoorbeeld denken aan: papier, fijne beukensnippers, schoon karton of maïs. Zaagsel en naaldhout is ongeschikt.

Kooi verrijking
Ratten spelen heel graag en daarom is het leuk om wat voorwerpen in de kooi te hangen, weg te zetten, of in de kooi te maken. U kunt bijvoorbeeld zitplankjes maken, takken erin leggen, papieren tissues doosjes erin leggen, lege wc- rolletjes kunt u erin leggen, of buizen en schone glazen potten. Het is leuk om met deze dingen af te wisselen, zodat de rat steeds opnieuw zijn eigen kooi kan ‘ontdekken’.
Let wel op dat u de rat geen loopmolentje geeft, de rat loopt dan in een onnatuurlijke houding en de poten en de staart kunnen beschadigen.
U kunt ook een wc-bakje neerzetten, door hier steeds de keutels in te doen kunt u de rat zindelijk maken.

Verzorgen en hanteren

Ratten vinden het leuk als u ze oppakt en kruipen vaak zelf op de handen van hun verzorger. U kunt een rat oppakken door voorzichtig uw hand onder de buik van de rat te schuiven. Pak een rat nooit bij het puntje van zijn staart, en als u hem toch via de staart op wilt pakken pak dan vast aan de staartbasis (het bovenste stukje van de staart).
Ratten zijn heel nieuwsgierig en vinden het dan ook heel leuk om de omgeving buiten de kooi te verkennen. Pas hierbij wel op met losliggende kabels en snoertjes, want het blijven tenslotte knaagdieren.

Voedselresten die kunnen bederven moet u dagelijks uit de kooi halen. Als u ratten zindelijk zijn vervang dan regelmatig het wc-bakje. Maak de kooi regelmatig schoon en gebruik hiervoor een niet-geurende zeep (groene zeep). Vergeet ook niet om regelmatig de urineplaatsen schoon te maken. De ammoniak die in de urine zit, is slecht voor mens en dier.  Vergeet hierbij ook de voerbak niet. Ververs de drinkfles iedere dag.

Ook is het heel belangrijk dat u uw rat aandacht geeft. Neem uw ratten bijvoorbeeld een keer op schoot, of speel met ze. Kortom zorg ervoor dat ze genoeg afleiding hebben.

Download hier informatie over spelen met uw rat

Gedrag

De rat is een nachtdier. Hij is meestal actief tijdens de schemering en overdag. Ratten communiceren via piepen, blazen, gillen en via ultrasoon geluid.
Ratten hebben behoefte aan veel afleiding. Het gedrag van de rat wordt bepaald door de interactie met de verzorger. Hoe meer aandacht u geeft aan de rat, hoe meer de rat zich aan u gaat hechten.
In de puberteit gedragen de mannetjes zich een beetje ‘macho’. Het gedrag wordt rustiger naarmate ze ouder worden.
De vrouwtjes zijn actiever dan de mannetjes.
Vreemdelingen worden verjaagd of gedood binnen een groep. Wie er mag paren en wie er mag eten, dat bepaalt de hiërarchie.
Sommige ratten vinden het heerlijk om achter hun oor, of op hun buikje of hun wang geaaid te worden.

Een rat die boos is, zet zijn vacht op en maakt een bolle rug. Dit wordt egelen genoemd. Als een rat een andere rat op zijn rug legt, kan het zijn dat hij de rat duidelijk wilt maken dat hij de baas is of het kan zijn dat hij alleen maar wil spelen.
Blazen zal de rat doen als hij boos of dominant is. Als ratten piepen kan het zijn dat ze pijn hebben, dat ze bang zijn of dat ze iets heel erg vervelend vinden. Als een rat gaat krijsen, kan het zijn dat hij pijn heeft of lastig word gevallen door een andere rat.
Ploppen is zo hard knarsetanden dat hun ogen gaan meebewegen, het lijkt dan net of ze eruit geduwd worden. Als ratten knarsen met hun tanden dan zijn ze tevreden, of hebben ze pijn of zijn ze angstig. Het ligt aan de situatie wanneer het dier het doet, welke oorzaak dat het heeft.

Voeding

In verschillende dierenspecialzaken is voer te koop voor ratten. U kunt het beste kiezen voor standaard rattenvoer. Daar zitten meestal alle voedingsstoffen in die ze nodig hebben. Let wel op, dit is ander voer dan knaagdiervoer. Knaagdiervoer is ongeschikt omdat er te weinig dierlijke eiwitten in zitten. Het eiwitgehalte is wel een aandachtspunt. In de meeste kant-en-klare voeders is het eiwitgehalte te hoog, en daarom is het moeilijk voor de rat om deze te verteren. En soms word ook een groot deel van het eiwitgehalte niet opgenomen.
U kunt ervoor kiezen om voer te geven wat vrij is van dierlijke eiwitten. U kunt dit dan aanvullen door hoogwaardig hondenvoer te geven in de vorm van brokken, kippenvlees of vis. Ook kunt u kippenbotten geven.
Ratten zijn van alleseters. U kunt ze daarom buiten het basisvoer ook nog een extraatje geven. Hier kunt u bijvoorbeeld denken aan: groente( geen sla of dichte koolsoorten) of fruit. U kunt ze ook een keer in de week een hardgekookt ei geven.
Ongezoete ontbijtgranen, aardappel, gekookte rijst, pasta en oud brood vinden ze ook heel lekker. Geef dit wel in kleine hoeveelheden, want ratten worden gemakkelijk dik. Daarom is het ook slim om u rat af en toe te wegen.
Gekruid, gezoet, gezouten of melkproducten mag u rat niet hebben.
Voer kunt u in een voerbakje geven, ongeveer 20 gram per dag. En water kunt u in een waterfles geven.

Ziekten en erfelijke aandoeningen

Bij de rat ontwikkelen de meeste ziekten zich geleidelijk. Gedragsverandering zou kunnen wijzen op een ziekte. Verlies van gewicht, opgezette vacht, niezen, snotteren, en minder activiteit kan ook wijzen op een aandoening.  
De meest voorkomende aandoeningen zijn: ademhalingsziekten, gezwellen van de melkklieren, huidproblemen, tumoren.  De huidproblemen kunnen worden veroorzaakt door parasieten zoals: mijten, teken, luizen en vlooien. Knobbeltjes op de oren en staart kunnen wijzen op schurftmijt.
Naaktratten kunnen wat sneller last krijgen van huidwondjes. En sommige kleurslagen kunnen eerder last hebben van megacolon. Dat is een dodelijke darmaandoening.
Als u vermoedt dat u rat iets heeft, raadpleeg dan altijd de dierenarts.

Aandachtspunten:

Oog- en neusvocht van ratten bevat porfyrine, dit is een roodbruine kleurstof. Hierdoor kan het lijken alsof de rat bloed. Een bloedneus is vaak uitzonderlijk bij ratten. Een overproductie van porfyrine kan wijzen of stres of ziekte. Ratten kunnen veel last hebben van de damp die uit opdrogende urine komt, en hier kunnen ze van gaan niezen. U moet er daarom voor zorgen dat hun kooi goed geventileerd is, en dat de urine zo goed mogelijk verwijderd word.

Diersoortgegevens en voortplanting

Leeftijd: 2,5 – 3 jaar
Geslachtsrijpheid: 6 weken
Draagtijd: 18-23 dagen
Speenleeftijd: 3 weken
Nestgrootte : 8 – 12
Oogjes open: na 14 dagen

Bij een leeftijd van 3 maanden kan het mannetje bij het vrouwtje worden toegelaten. Deze is iedere vier tot vijf dagen bereid om te paren, het hele jaar door. De eerste paar dagen na de geboorte verdedigt het vrouwtje haar nest goed tegen indringers. Het mannetje helpt ook mee met de verzorging van de jongen. Als je niet direct weer een nestje wilt, dan is het verstandig om het mannetje weg te halen. Het mannetje kan namelijk na 24 uur het vrouwtje alweer dekken. De jongen kunnen al op 3 weken gespeend worden, maar ze kunnen tot hun 6 weken bij de moeder blijven. Daarna worden de mannetjes en de vrouwtjes gescheiden.

Het Websitebedrijf